Showing posts with label umeme. Show all posts
Showing posts with label umeme. Show all posts

Dar na Zanzibar visiwani kukosa umeme kwa siku kadhaa kufuatia kulipuka kwa transifoma ubungo jioni ya jana


Moja ya Transifoma iliyopo katika Kituo cha Umeme cha Ubungo jijini Dar es Salaam (Ubungo Grid Sub Station) imeungua moto jioni hii. Akizungumza na waandishi wa
 habari katika eneo la tukio, Naibu Mkurugenzi wa Tanesco, Bi. Sophia Mgonja
 amesema kuwa, kutokana na hitilafu hiyo Jiji la Dar es Salaam na Visiwa vya
 Zanzibar vitakosa umeme kwa siku kadhaa. Akifafanua zaidi juu ya tukio hilo, 
Mgonja alisema lilitokea baada ya kifaa cha kurekebisha nguvu ya umeme 
kiitwacho Reactor kuungua. Picha hizi zinawanyonyesha wafanyakazi wa kikosi 
cha zima moto wakizima moto katika Transifoma iliyokuwa ikiungua.
Picha kwa hisani ya Kulwa Mwaibale/Global Publishers .

[ Read More ]

Posted by newstz.blogspot.com 0 comments»

JK aonja shubiri ya umeme


Rais Jakaya Kikwete akimkabidhi Mkurugenzi wa Masoko wa Benki ya CRDB Tully Mwambapa picha ya Mwalimu Julius Nyerere iliyonunuliwa na Benki hiyo kwa kiasi cha Sh.milioni 35,wakati wa chakula cha jioni kilichoandaliwa na Ofisi ya Rais kwa ajili ya kukusanya pesa za upanuzi wa Chuo kikuu cha Dar es Salaam juzi na kupatikana Sh.722 milion.Fidelis Felix







Na Aziza Masoud

RAIS Jakaya Kikwete juzi usiku alionja adha ya kukatika kwa umeme alipokuwa akiendesha hafla ya kuchangia ujenzi wa kituo cha wanafunzi cha Chuo Kikuu cha Dar es Salaam kwenye ukumbi wa Mlimani City, Dar es Salaam.  Tukio hilo lilitokea majira ya saa 5:43 usiku takriban saa nne tangu hafla hiyo ianze.
Rais Kikwete alifika ukumbini hapo saa 2:33 muda mfupi akitanguliwa na viongozi wengine wa Serikali.  Baadhi ya viongozi hao ni Waziri wa Elimu na Mafunzo ya Ufundi Dk Shukuru Kawambwa, Waziri wa Maliasili na Utalii, Ezekiel Maige, Mbunge wa Ubungo, John Mnyika na Mkuu wa Mkoa wa Dar es Salaam, Said Mecky Sadiki.  Kukatika huko kwa umeme, kuliwafanya wageni waliokuwapo ukumbini kuanza kupiga kelele za: “Ngeleja... Dowans... Ngeleja... Dowans... Ngeleja... Dowans.”

Tukio hilo lilidumu kwa dakika mbili kabla uongozi wa Mlimani City kuwasha genereta. Katika hafla hiyo, Rais Kikwete alichangisha Sh720 milioni kwa ajili ya ujenzi wa kituo hicho kinachotarajiwa kujengwa katika Kampasi ya Mlimani katika kumbukizi ya Miaka 50 ya Uhuru.  Kituo hicho kitakuwa na maeneo ya kupumzika wanafunzi, hosteli, sehemu za michezo, maktaba, huduma za vyakula, benki, ofisi za serikali ya wanafunzi na kituo cha intaneti.

Akizungumza kabla ya uchangishaji huo, Rais  Kikwete alisema lengo la kuchangisha fedha hizo za kujenga kituo cha wanafunzi ni kuboresha mahitaji ya Chuo Kikuu cha Dar es Salaam, ambayo kwa sasa  yamekuwa changamoto kubwa inayosababisha wanafunzi kupata elimu katika mazingira magumu.

 “Mara  nyingi ukipita katika maeneo ya Chuo Kikuu cha Dar es Salaam, unakuta wanafunzi wamezagaa katika maeneo mbalimbali na wengine chini ya miti. Hii yote inatokana na kukosa eneo maalumu la kujisomea na kupumzika mara wanapomaliza au kusubiri kuingia katika vipindi,” alisema Kikwete.

  Alisema kutokana na ongezeko la watu na shughuli za kimaendeleo, chuo hicho kwa sasa kinakadiriwa kuchukua wanafunzi 20,000 kwa mwaka, tofauti na miaka ya nyuma   kilipokuwa kinachukua wanafunzi 14,000.  Alisema kutokana na hali hiyo, wahitimu wanapaswa kuchangia maendeleo ya chuo hicho kwa kuwapatia wanafunzi nafasi za malazi ambazo kwa sasa hazitoshi na kuwalazimu wengine kulala nje ya eneo la chuo.

Awali, Dk Kawambwa alisema kukutana kwa wanafunzi na wahitimu wa chuo hicho ni kuendeleza utamaduni unaotumika duniani kote wa kuchangia maendeleo ya shule au vyuo wanavyotoka.  “Jambo tunalolifanya jioni hii lina maana kubwa, tunajenga utamaduni wenye manufaa katika nchi yetu kuendeleza elimu nchini kwa kuchangia maendeleo ya shule au chuo,” alisema.

Makamu Mkuu wa chuo hicho, Profesa Rwekaza Mukandala alisema kituo hicho kitagharamu Sh17bilioni na hatua ya kwanza ya kupata fedha za ujenzi huo ni kuandaa kampeni hizo za uhamasishaji na uchangiaji kutoka kwa wadau mbalimbali.  “Hafla ya uzinduzi wa michango hiyo ilifanyika Januari 27 mwaka jana.

Iliwahusisha wanajumuiya ya chuo na wajumbe wa baraza la chuo na tulibahatika kupata Sh1.2bilioni, nyingi zikiwa ni ahadi za wafanyakazi,” alisema Profesa Mukandala.  Alisema baada ya hafla hiyo, kulifanyika hafla nyingine Ikulu mwezi huohuo iliyokuwa ikiongozwa na Rais Jakaya Kikwete. Katika hafla hiyo jumla ya Sh1.5bilioni zilikusanywa.

Alisema hafla ya tatu ilikusanya Sh658 milioni za ambazo zilitolewa na Rais Yoweri Museveni wa Uganda ambaye naye ni muhitimu wa chuo hicho. Akizungumza katika hafla hiyo, Waziri Mkuu Mstaafu, Jaji Joseph Warioba aliwataka wahitimu waliosoma chuoni hapo kuwa mstari wa mbele kuchangia maendeleo yake.

Katika hafla hiyo Mamlaka ya Hifadhi za Taifa (Tanapa) iliahidi kutoa Sh150 milioni, Hifadhi ya Taifa ya Ngorongoro Sh130 milioni, Shirika la Taifa la Hifadhi ya Jamii (NSSF), Sh100 milioni, Mikumi Interprises Sh20 milioni, Benki ya NMB Sh20 milioni.  Kampuni ya Sigara Tanzania (TCC) ilitoa Sh30 milioni, Shirika la Umeme Tanzania (Tanesco) Sh30 milioni, Mfuko wa Pensheni wa PSPF Sh20 milioni na Mnyika alitoa Sh2milioni na kuahidi kutoa Sh milioni moja kila mwaka kwa kipindi cha miaka mitano.

Benki ya CRDB ilinunua katika mnada wa kuchangisha fedha za ujenzi huo, picha ya Baba wa Taifa, Mwalimu Julius Nyerere kwa Sh35milioni. Rais ndiye aliyeendesha mnada wa picha hiyo.


[ Read More ]

Posted by newstz.blogspot.com 0 comments»

Zitto, January wamkalia kooni Ngeleja


                                Mwenyekiti wa Kamati ya Bunge ya Hesabu za Mashirika ya Umma (POAC),Zitto Kabwe


WASEMA KAMA AMESHINDWA KAZI YA UWAZIRI AACHIE NGAZI, SERIKALI YAINGIA MITINI  
Mwandishi Wetu
WENYEVITI wa Kamati za Bunge za Nishati na Madini, January Makamba na Hesabu za Mashirika ya Umma (POAC), Zitto Kabwe wamesema ikiwa hali ya umeme itaendelea kuwa mbaya nchini, itamlazimu Waziri wa Nishati na Madini, William Ngeleja kujiuzulu.Kadhalika, wenyeviti hao wamesema hakutakuwa na uhalali wa Serikali kuzilipa kampuni zilizopewa jukumu la kuzalisha umeme wa dharura ikiwa umeme huo hautapatikana katika muda uliotarajiwa.

Wakizungumza Dar es Salaam juzi usiku kwenye mdahalo kuhusu ‘Hali ya Umeme nchini na Tanzania tunayoitaka’ ulioandaliwa na Kampuni ya Vox Media, wabunge hao waliuponda mpango wa dharura wa Serikali wa kukabiliana na mgawo wa umeme wakisema hautekelezeki.Katika mdahalo huo uliorushwa moja kwa moja na Kituo cha Televisheni cha Star, January alisema: “Bora kutokuwa Waziri kuliko kuwa waziri ambaye kauli zake haziaminiki kwa umma.”

Alisema kwa kushindwa kutekeleza ahadi zake za kuondoa mgawo wa umeme, lazima waziri husika awajibike kama ambavyo imekuwa ikifanyika katika nchi za magharibi.

Hata hivyo, January ambaye ni pia Mbunge wa Bumbuli (CCM) na Katibu wa Mambo ya Nje na Siasa wa CCM, alisema suala la kujiuzulu kwa waziri linategemea zaidi uadilifu wake na mamlaka iliyomteua kushika wadhifa huo.

Kwa upande wake, Zitto ambaye pia ni Mbunge wa Kigoma Kaskazini (Chadema) alisema: “Niliwahi kusema bungeni kwamba kila waziri aandike barua ya kujiuzulu ‘in advance’ (mapema) ili pale anaposhindwa kutekeleza wajibu wake, kazi ya Spika inakuwa ni kuchukua ile barua na kumkabidhi Rais.”
Alisema katika hali ya sasa, Serikali imeshindwa kutimiza ahadi iliyoitoa bungeni kuhusu utekelezaji wa mpango wa dharura wa kuzalisha umeme ili kuwezesha nchi kuondokana na mgawo na kwamba hilo tu linatosha kumfanya waziri ajiuzulu wadhifa wake.

Mpango wa dharura Wabunge hao walisema kuna kila dalili kwamba huenda mpango wa dharura wa kukabiliana na giza nchini ambao uliwasilishwa na Serikali bungeni usitekelezeke.

Mpango huo ni ule uliowasilishwa  bungeni na Waziri Ngeleja Agosti 13, mwaka huu akiliomba Bunge liidhinishe kiasi cha Sh523 bilioni kwa ajili ya utekelezaji wake. Mpango huo unaonyesha kuwa kutokana na dharura hiyo, Tanesco lilitarajiwa kukusanya kiasi cha Sh115 bilioni kutoka kwa wateja wake, hivyo kubakisha pengo la Sh408 bilioni ambazo Serikali iliahidi kwamba ingezitafuta katika vyanzo vingine.
Zitto alisema kutokana na hali hiyo, wabunge wanatarajia kuhoji katika Mkutano wa Tano wa Bunge la 10 unaotarajiwa kuanza Novemba 8, mwaka huu mjini Dodoma na kuitaka Serikali iwe na majibu.

“Kuna masuala ya ‘procurement’ (ununuzi), sheria lazima ifuatwe sasa ukiangalia mfano watu wa NSSF (Shirika la Taifa la Hifadhi ya Jamii) ambalo linatakiwa kuzalisha megawati 150, hadi sasa bado hawajaanza kuingiza umeme kwenye gridi ya taifa, lakini Serikali ilileta mpango wake na wakasema wana uwezo wa kuutekeleza, kazi yetu ni kusubiri majibu,” alisema Zitto.

Alisema katika mchakato wa kutafuta mashine za kuzalisha umeme, NSSF lilinusurika kutapeliwa pale wataalamu wake walipofika Marekani na kubaini kwamba mtu waliyekuwa wakiwasiliana naye kwa ajili ya kupata mtambo huo, hakuwa na mashine wala kampuni ya aina hiyo.

Kauli hiyo iliungwa mkono na January aliyesema: “Kwanza ukiangalia mpango wenyewe wa dharura, vyanzo vyote ni vya mafuta au mafuta mazito ya dizeli au ya ndege. Huu umeme ni ‘very expensive’ (ghali mno), kwa nchi ambayo ni tajiri wa makaa ya mawe, gesi asilia na rasilimali nyingine.
Ni ‘scandal’ (kashfa) kutumia umeme huu,” alisema January na kuongeza: “Nasema ni ‘scandal’ (kashfa) kwa sababu kitaalamu umeme unaotokana na makaa ya mawe gharama yake ni senti 10 hadi 12 za Marekani kwa megawati moja, gesi ni kati ya senti za 8 hadi 12  za Marekani wakati umeme wa mafuta ni senti kama 42 za Marekani, sasa mtaona jinsi tunavyopoteza fedha nyingi kwa sababu zisizo za msingi.”

Alisema ukodishaji wa mitambo ya umeme wa dharura inayotumia mafuta ni mzigo kwa walipa kodi ambao ni maskini na kwamba fedha zinazotumika zingeweza kugharamia shughuli nyingine za maendeleo.
Alisema kwa taarifa alizonazo, kampuni ambazo tayari zimeingiza umeme wa dharura ni Symbion (megawati 37), IPTL (megawati 80) na Agrreko (megawati 50) na kwamba kiasi hicho cha umeme hakifikii nusu ya kile kilichoahidiwa na Serikali bungeni ambazo ni megawati 572 hadi Desemba mwaka huu.

Mbunge huyo alisema ikiwa umeme huo wa dharura hautapatikana wote ifikapo Desemba, basi hakutakuwa na maana ya dharura na kwamba hapo Serikali itabidi ipitie upya suala la malipo kwa kampuni husika.

“Dharura maana yake ni kutupatia umeme ‘within’ (kati ya) sasa na Desemba, sasa kama hadi leo NSSF hawajaweza kutupa zile megawati 50 tulizoahidiwa kwamba zitakuwa tayari Septemba na tunawadai na hizi nyingine za Oktoba, sidhani kama wanaweza kutimiza ahadi hiyo, hivyo lazima hili tuliangalie na hii ni kazi yetu sisi wabunge,” alisema January.

Chini ya mpango wa dharura, NSSF wanatarajiwa kuingiza katika gridi ya taifa megawati 150 za umeme, Symbion megawati 205, Agrreko megawati 100 na IPTL megawati 80 ambazo tayari zimeingizwa baada ya kupatikana kwa mafuta mazito.
 Vyanzo mbadala Kutokana na athari za mgawo wa umeme, wabunge hao waliitaka Serikali kuchukua hatua za kutekeleza ushauri ambao umekuwa ukitolewa na wabunge na wataalamu wa nishati.

Katika matamshi yao, wabunge hao kutoka kambi mbili tofauti bungeni, walikubaliana kwamba kimsingi suala la matumizi ya gesi na makaa ya mawe ndiyo suluhisho la matatizo ya nishati ya umeme nchini lakini wakaiponda Tanesco kwamba haina uwezo wa kusimamia sekta hiyo peke yake.
Kwa mujibu wa takwimu za kitaalamu, miradi ya makaa ya mawe ya Ngaka mkoani Ruvuma, Kiwira mkoani Mbeya na Mchuchuma mkoani Iringa, ina uwezo wa kuzalisha megawati 1,500 za umeme kwa miaka 150, hivyo kulisaidia taifa kuondokana na giza.

Zitto alisema suala la Tanesco kufanyiwa marekebisho kwa maslahi ya Taifa halina mjadala ili kuliwezesha kufanya kazi kwa ufanisi tofauti na sasa ambako limeshindwa kukidhi matakwa ya umma.

“Shirika hili linaweza kugawanywa sehemu mbili, kukawa na uzalishaji peke yake na sehemu ya usafirishaji na usambazaji nazo zikawa peke yake maana hivi sasa haliwezi kufanya kazi yake ipasavyo,” alisema Zitto.

Hata hivyo Naibu Kiongozi huyo wa upinzani Bungeni na Naibu Katibu Mkuu wa Chadema, aliwalaumu wanasiasa kwa kuingilia utendaji wa Tanesco na kwamba matatizo mengi ya shirika hilo la umma, yamechangiwa na kutolewa kwa maelekezo ya kisiasa yanayopingana na utaalamu.
“Lazima sasa kila mtu atekeleze wajibu wake, Tanesco tuwaachie wataalamu, Serikali ibaki na masuala ya kisera na sisi wabunge tubaki na ‘role’ (nafasi) ya usimamizi, hapo tutasonga mbele,” alisisitiza Zitto.

Katika maoni yake, January alisema Tanesco haiwezi kumudu kusimamia miradi mikubwa ya umeme na kwamba ipo haja ya kugawanywa katika sehemu tatu kwa maana ya uzalishaji, usafirishaji na usambazaji wa umeme ili kuongeza ufanisi wake.

Alisema kugawanywa kwa shirika hilo kutapunguza upotevu wa umeme ambao kwa takwimu za mwaka jana, ulipotea kwa asilimia 25, kiwango ambacho ni sawa na umeme wote uliotumiwa viwandani au asilimia 75 ya umeme wote unaozalishwa na kampuni ya Songas.
“Kuna matatizo mengi sana ambayo yanapaswa kutatuliwa, kwani upotevu wa umeme mwingi kwa kiasi hiki na ni hatari sana, nadhani marekebisho yatakayofanywa yanaweza kusaidia kuondoa matatizo hayo,” alisema.

Ngeleja, Tanesco Katika mdahalo wa juzi, viongozi wa Serikali waliingia mitini kwa maelezo kwamba Waziri pamoja na watendaji wote wa sekta ya umeme katika Wizara ya Nishati na Madini wako safarini.

Mwenyekiti wa Mdahalo huo, Rosemary Mwakitwange alisema, Waziri Ngeleja alikuwa amealikwa na kwamba kulikuwa na ahadi kwamba lazima Serikali ingewakilishwa lakini akashangazwa na kutoshiriki kwao katika tukio hilo.
Kwa upande wake, Tanesco liliwakilishwa na Mkurugenzi wake wa Uwekezaji, Katyega Maneno ambaye alipata wakati mgumu pale alipotakiwa kujibu hoja za washiriki wa mdahalo huo.

Katyega alisema Tanesco linafanya kila linalowezekana kuhakikisha kuwa umeme wote wa dharura unaanza kuzalishwa kabla ya Desemba mwaka huu kama Serikali ilivyoahidi.

“Tumeshajiandaa hata kama itatokea kampuni moja ikashindwa kutimiza mahitaji yetu, basi tuko tayari kila kitu kitakwenda sawa. Hata sasa kuna unafuu kwani makali ya mgawo yamepungua,” alisema Katyega.
Jana, gazeti hili lilimtafuta Ngeleja kupitia simu zake mbili za kiganjani ili kufahamu msimamo wake kuhusu kuelekea kushindwa kwa mpango wa dharura bila mafanikio.

Hata hivyo, waziri huyo aliwahi kukaririwa akisema hayupo tayari kujiuzulu kwa maelezo kwamba yeye si chanzo cha matatizo ya umeme nchini.
Alisema hayo Julai 19, mwaka huu mjini Dodoma, siku moja baada ya Waziri Mkuu, Mizengo Pinda kuondoa bungeni bajeti ya Wizara ya Nishati na Madini  ili iandaliwe upya baada ya kuwa imekataliwa na wabunge.

Kukataliwa huko ndiko kulikozaa mpango wa dharura ambao sasa unaonekana kutotekelezeka hivyo kumweka waziri huyo kwenye wakati mgumu zaidi Bunge litakapokutana tena mwezi ujao.

Ngeleja katika maelezo yake, alisema tatizo la nishati ya umeme ni la Serikali nzima na si yeye peke yake anayepaswa kulaumiwa.

CHANZO: MWANANCHI
[ Read More ]

Posted by newstz.blogspot.com 0 comments»

Mashuhuda mkataba wa Richmond waibuka

Ni wanasheria Dk Tenga, Makia wa Tanesco

Na Mwandishi wetu

WAKATI Shirika la Umeme Tanzania (Tanesco) likibanwa kuilipa Kampuni ya Dowans Sh 111 bilioni, wanasheria walioshuhudia mkataba kati za kampuni hizo, wameibuka na kusema ni kawaida migogoro inayojitokeza kwenye makubaliano kama hayo, kusuluhishwa kwenye Mahakama ya Kimataifa ya Usuluhishi wa Biashara (ICC).

Wanasheria hao wameeleza kuwa mikataba mingi ya kimataifa ina kipengele kilichoweka bayana kwamba migogoro inayojitokeza inasuluhishwa na ICC.

Walisisitiza kuwa kipengele kilichopo katika mkataba wa Richmond na Tanesco kinachoeleza kwamba iwapo mgogoro baina ya pande mbili utatokea lazima upelekwe ICC, ni jambo la kawaida katika mikataba ya kimataifa.

Kauli ya Dk Tenga
Wakili wa kujitegemea kutoka Kampuni ya Law Associates, Dk Ringo Tenga ambaye alitia saini mkataba huo Juni 23, 2006 kama shahidi wa Kampuni ya Richmond, aliliambia Mwananchi Jumapili katika mahojiano maalumu kuwa wawekezaji wanapenda migogoro yao kusuluhishwa na mahakama hiyo kwa sababu ina uzoefu wa masuala ya biashara za kimataifa.

"Kuhusu Tanesco kuingia mkataba na Richmond na kuwepo kipengele cha mgogoro kupelekwa ICC, mikataba mingi ya kimataifa inakuwa na kipengele hicho," alisema Dk Tenga.

Katika kesi iliyofunguliwa na Dowans mwaka 2009 kupinga kuvunjwa kwa mkataba wake iliorithi kutoka Richmond kwenye Mahakama ya kimataifa, kampuni hiyo ilishinda na Tanesco kuamriwa kulipa Sh111 bilioni.

Baada ya hapo Januari 25 mwaka huu Kampuni ya Dowans iliiomba Mahakama Kuu isaijili tuzo hiyo. Hata hivyo, Tanesco ilipinga. Mahakama Kuu ya Tanzania katika hukumu yake Septemba 28 mwaka huu, iliyosomwa na Jaji Emilian Mushi, ilikubali kuisajili tuzo ya ICC na Tanesco kutakiwa kulipa kiasi hicho cha fedha.

Jaji Mushi, alisema mahakama hiyo haina uwezo wa kuingilia maamuzi ya Mahakama ya Kimataifa ya Usuluhishi wa Migogoro ya kibiashara iliyotoa tuzo hiyo, Novemba 15, mwaka jana.

Kwa mujibu wa mkataba huo, waliotia saini kwa upande wa Kampuni ya Richmond ni Mkurugenzi wake, Mohammed Gire na Tanesco iliwakilishwa na aliyekuwa Kaimu Mkurugenzi Mwendeshaji, Johannes G. Loterring (Net Group Solution).

Dk Tenga, alisema wawekezaji wengi wanahofia kama mkataba usipokuwa na kipengele cha matatizo yao kumalizwa na ICC, wanaweza kupoteza haki yao kutokana na uhaba wa wataalamu wa sheria katika mahakama za kawaida.

Alisema ugeni katika sekta ambayo mwekezaji anawekeza pia unaweza kuwa moja ya sababu ya kuamua migogoro itakayoibuka na mtu aliyeingia naye mkataba, iende ICC.

Mtaalamu huyo wa sheria alisema kupeleka migogoro ya usuluhishi katika mahakama za kawaida mara nyingi hutumia muda mwingi na pengine kulazimika mahakama kutafuta utaalamu katika eneo hilo.

Alitoa mfano wa mgogoro wa kibiashara ambao ulitokea kati ya Kampuni ya Microsoft ya Marekani na kampuni zingine ambazo zilikuwa zikifanya biashara na kampuni hiyo kwamba kesi yake baada ya kupelekwa katika mahakama ya kawaida, iliwafanya mahakimu kuhitaji muda zaidi kujua undani wa masuala ya sekta hiyo.

Dk Tenga alisema: "Katika kesi hiyo ili mahakama kupata uwezo wa kuisikiliza ilibidi mahakimu waende kupata elimu ya mambo ya ‘software’ hali ambayo ilichelewesha zaidi kumaliza kesi hiyo tofauti na kama wangekwenda ICC."

Alisema kutokana na hali hiyo, ndiyo maana wawekezaji wa nje hupendelea wanapoingia mikataba kuwa na kipengele kinachoeleza kuwa migogoro ikitokea, lazima ipelekwe Mahakama ya Usuluhishi wa Kimataifa.

"Ninachotaka kusema ni kwamba, si jambo la ajabu mkataba wa mwekezaji kuwa na kipengele cha usuluhishi wa mgogoro kupelekwa ICC," alisema Dk Tenga ambaye pia ni Mhadhiri mstaafu wa Kitivo cha Sheria Chuo Kikuu cha Dar es Salaam.

Alisema kila sekta ina chombo kinachosimamia usuluhishi wake, akitoa mfano jinsi migogoro katika sekta ya habari nchini inavyopelekwa Baraza la Habari Tanzania (MCT) kusuluhishwa badala ya mahakamani.

Dk Tenga alisema hajaisoma hukumu ya Jaji Mushi kuhusu tuzo ya Dowans, lakini kama kuna kipengele ambacho Tanesco inaona kimekiukwa katika hukumu hiyo, wanaweza kukata rufaa Mahakama ya Rufani.

Alisema sheria ya usuluhishi nchini sura ya 15, inaeleza wazi kuwa unaweza kukata rufaa kupitiwa upya hukumu kama msuluhishi aliyesikiliza kesi hiyo kwenye Mahakama ya Kimataifa ya Usuluhishi, alisikiliza upande mmoja, hakuweka kumbukumbu sawasawa maelezo ya ushahidi au msuluhishi alikuwa na mgongano wa kimaslahi katika kesi hiyo.

Dk Tenga, alisema lakini kama aliamua kesi hiyo kulingana na misingi ya kisheria, huwezi kukata rufaa ukashinda.

Alisema Tanesco lazima itafakari kwanza uamuzi wa kukata rufaa kwani sheria zote zinafahamika.Hata hivyo, Dk Tenga aliishauri Serikali kuwa wakati wa kuingia mikataba mikubwa kimataifa, lazima ifuate weledi wa watalaam.

Alisema kila sekta ina utaalamu wake hivyo, wakati inapoingia mikataba hiyo, lazima itafute wanasheria wenye ujuzi na sekta hiyo.

Mtalaam huyo wa sheria alisema kuwa, kabla ya kuingia mkataba mikubwa ni vyema kwa sasa serikali ikawatumia washauri wa kukodi kutoka Benki ya Dunia na Sekretarieti ya Jumuiya ya Madola ambao wana uzoefu wa muda mrefu.

Vilevile, aliishauri serikali kurejesha utaratibu wa kupeleka wanasheria wake kusoma kwenye Chuo cha Kimataifa cha Maendeleo ya Sheria (IDLI) kilichopo Italia kama ilivyokuwa ikifanya miaka ya nyuma ili kuwaongezea uwezo kwenye mikataba ya kimataifa.

"Zamani wanasheria wengi wa mashirika ya umma walikuwa wakipelekwa IDLI Rome, Italia kusomea masuala ya mikataba," alisema na kuongeza:

"Wanasheria wanatakiwa kuwa na uelewa mpana kuhusu masuala ambayo wanaingia mikataba."

Kuhusu wanaharakati na baadhi ya wanasiasa ambao wanaoshinikiza wale walioingia mikataba hiyo kulipa fedha hizo, Dk Tenga ambaye alikuwa shahidi wa Kampuni ya Richmond wakati wakiingia mkataba huo, alisema watu hao wana haki ya kusema hayo lakini suala hilo ni la kisheria.

"Suala hili ni la kisheria sio la mtu kusema tu," alisema na kuongeza : "Kama wanaona kuna eneo ambalo bado lina udhaifu kisheria, waende mahakamani badala ya kulizungumza tu."

Dk Tenga ambaye alisema anazungumza kama mwanasheria, alionya kuwa shinikizo la kisiasa kutolipa fedha hizo bila ya kufuata sheria, linaweza kuifanya Serikali ibanwe kwa kutaifishwa mali zake.

Alisema endapo Tanesco kwa sasa itakata rufaa na kushindwa kesi hiyo halafu ikagoma kulipa, mahakama itaamuru mali zake kutaifishwa au wahusika kufungwa kwa kosa la kudharau mahakama.

Mwanasheria wa Tanesco
Kwa upande wake, Mwanasheria wa Tanesco, Godson Makia, ambaye alitia saini mkataba huo kama shahidi wa shirika hilo, aliiambia Mwananchi Jumapili kuwa wanatafakari kuona kama watakata rufaa katika siku 60 ambazo wamepewa na mahakama kisheria.

Alisema, wanapitia hukumu ya Mahakama Kuu kuona kama kuna kipengele ambacho hakikuwekwa sawa na mahakama hiyo ili wakate rufaa Mahakama ya Rufani.

Makia ambaye alikuwa shahidi na Mwanasheria wa Tanesco aliyesaini mkataba wa Richmond, alisema kwanza wataangalia hukumu kuona kama kulikuwa na makosa wakati wakusikilizwa kesi hiyo au tafsiri ya kisheria haikuzingatiwa, ndipo wakate rufaa.

Hata hivyo, alikiri kuhusu kipengele katika mkataba huo kinachotaka usuluhishi wa mgogoro wowote kati ya pande hizo mbili lazima upelekwe kusikilizwa ya ICC kwa maelezo kuwa kinawafunga.

Makia alisema mara nyingi kwenye mikataba ya wawekezaji wa nje kuwepo kipengele kinachobainisha kuwa migogoro itakayoibuka ipelekwe mahakama ya ICC, kwani huichukulia mahakama hiyo kama kinga yake.


Kuhusu wanaharakati na wanasiasa ambao wanaoshinikiza waliosaini mkataba huo kulipa tuzo hiyo ya sh bilioni 111, Makia alisema hawaelewi masuala ya sheria ndiyo maana wanasema hivyo.

Aliongeza: "Wanaharakati wanaweza kusema chochote, lakini sheria ndio tunayotakiwa kuifuata."

Wanaharakati mahakamani
Septemba 6, mwaka huu, wamiliki wa Kampuni ya Dowans walishinda kesi iliyofunguliwa Mahakama Kuu ya Tanzania na wanaharakati nchini, kupinga kulipwa tuzo yake ya Sh94 bilioni.

Wanaharakati hao ambao walidai kuwa wameamua kupinga usajili wa tuzo hiyo kwa maslahi ya umma ni pamoja na Kituo cha Msaada wa Kisheria na Haki za Binadamu (LHRC).

Wengine ni Chama cha Wanasheria wa Mazingira (LEAT) na Kampuni ya Sikika (Sikika Company Limited- CL). Taasisi hizo ziliwakilishwa na wakili, Dk Sengondo Mvungi pamoja na mwanahabari Timothy Kahoho.

CHANZO: MWANANCHI
[ Read More ]

Posted by newstz.blogspot.com 0 comments»